Niedawno opisywaliśmy Santander Bank Polska oraz jego mniejszego “brata” (Santander Consumer Bank) w kontekście spraw sądowych związanych z sankcją kredytu darmowego (SKD). To z pewnością ważny temat, ponieważ banki spod znaku Santandera posiadają spory udział w krajowym rynku kredytowym. Dodatkowo rośnie znaczenie SKD w kontekście pozwów konsumenckich. Musimy jednak pamiętać, że spory z konsumentami, w których uczestniczy Santander Consumer Bank nie są związane tylko i wyłącznie z sankcją kredytu darmowego. W naszym artykule szerzej przedstawiamy problematykę sporów sądowych, w których występują kredyty z Santandera (np. Santander kredyt gotówkowy).
Podobnie jak w przypadku wielu innych krajowych banków, sądowa historia sporów Santandera z konsumentami zaczyna się od tematu kredytów rozliczanych w walutach obcych, a zwłaszcza franku szwajcarskim. Trudno się dziwić, ponieważ kredyty “frankowe” były pierwszym przykładem tak dużego problemu sektora bankowego z prawami konsumenta, który znalazł swój finał na wokandzie. Ten temat nie ominął Santander Banku Polska, choć przez pewien czas Bank Zachodni WBK, czyli poprzednik obecnego SBC nie był aktywny na rynku walutowych kredytów mieszkaniowych.
Musimy jednak pamiętać, że w 2013 r. doszło do ważnej fuzji na krajowym rynku bankowym. Mianowicie, Bank Zachodni WBK przejął Kredyt Bank. Z kolei w 2018 r. pozycję rynkową opisywanego banku wzmocniło przejęcie detalicznej części biznesu prowadzonego przez Deutsche Bank Polska. W tym samym roku dokonano rebrandingu, czyli bankowa nazwa zmieniła się na obecną (tzn. Santander Bank Polska).
Jeżeli chodzi o drugą transakcję, czyli przejęcie detalicznej części Deutsche Banku, to warto wiedzieć, że jej przedmiotem nie były kredyty mieszkaniowe rozliczane w walutach obcych. W 2018 r. zarządzający obecnym Santander Bankiem Polska mogli mieć większą świadomość co do tego, jakim problemem kredyty walutowe prawdopodobnie staną się w przyszłości. Właśnie dlatego walutowy kredyt z Santander Banku Polska (Santander kredyt CHF) nie jest produktem finansowym “odziedziczonym” po Deutsche Banku. Deutsche Bank Polska S.A. samodzielnie obsługuje kredyty “frankowe”, których niegdyś udzielił i to pod jego adresem są wysuwane ewentualne roszczenia.
Kredyty rozliczane we franku, które nadal obsługuje Santander Bank Polska to efekt własnej akcji kredytowej i przejęcia kredytowego portfela Kredyt Banku w czasach, kiedy jeszcze nie wydawało się, że “frankowe hipoteki” mogą być problematyczne. Jeżeli chodzi o temat “frankowiczów”, to cały czas opisujemy go w kontekście Santander Banku Polska (byłego BZ WBK), a nie znacznie mniejszego Santander Consumer Banku. Mniejszy “brat” jednego z liderów krajowej bankowości to instytucja, która specjalizuje się w kredytach gotówkowych. Nie oznacza to naturalnie braku problemów ze sporami konsumenckimi. Przykładem spornych aspektów może być sankcja kredytu darmowego i zwrot prowizji po nadpłacie.
Jak już wcześniej wspomnieliśmy, Santander Bank Polska może być adresatem roszczeń związanych z kredytami “frankowymi”, które dotyczą kredytów samodzielnie udzielonych oraz portfela kredytowego przejętego od Kredyt Banku. Mimo ograniczonej działalności BZ WBK na rynku kredytów walutowych, obecny Santander Bank Polska miał i nadal ma problemy z frankowiczami. Trudno się dziwić, bo w I kw. 2022 roku, czyli przed rozpoczęciem szybkiego “topnienia” portfela kredytów rozliczanych w CHF (na skutek wyroków i ugód) czołówka krajowych banków pod względem wartości wciąż obsługiwanych kredytów wyglądała następująco:
Na początku 2022 r. kredyty mieszkaniowe rozliczane we franku stanowiły niecałe 6% całego portfela kredytowego Santander Banku Polska. Był to wynik zbliżony do tego dotyczącego PKO BP i znacznie mniejszy niż chociażby w przypadku Getin Banku (27,2%) oraz Banku Millennium (14,1%). Mimo tego kredyty “frankowe” stanowiły całkiem spory problem dla Santander Banku Polska. A jak sytuacja wygląda obecnie? Najnowsze sprawozdanie finansowe Santander Banku Polska mówi, że: “Na dzień 30.09.2025 r. całkowita korekta wartości bilansowej brutto oraz utworzone rezerwy wynikające z ryzyka prawnego oraz rezerwy prawne na portfelu CHF (na sprawy sporne oraz na część portfelową) wynoszą 4 752 514 tys. zł i stanowią 154,2% aktywnego portfela kredytów walutowych CHF brutto”.
Innymi słowy, pod koniec września 2025 r. pozostałe kredyty walutowe z Santander Banku Polska były warte niewiele ponad 3 mld zł. Mamy zatem do czynienia z trzykrotnym spadkiem wartości portfela problematycznych kredytów. Ta zmiana wynika nie tylko ze sądowych przegranych. Warto również pamiętać, że Santander Bank Polska cały czas prowadzi program ugód dla frankowiczów. Atrakcyjność rozwiązań polubownych jest sporna, ale faktem pozostaje korzystanie z nich przez część frankowiczów. Jeżeli natomiast chodzi o wyroki w sprawach dotyczących Santander Banku Polska i kredytów frankowych, to takie orzeczenia oczywiście cały czas zapadają. Przykładem może być Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2025 r. (sygn. akt: V ACa 453/23). W ramach tego orzeczenia, warszawski sąd oddalił apelację Santander Bank Polska S.A. i potwierdził nieważność umowy kredytu frankowego zawartej jeszcze z Kredyt Bankiem.
Polityka Santander Banku Polska związana z rzadszym składaniem apelacji od wyroków w sprawach “frankowych” sugeruje, że ta instytucja finansowa chce stosunkowo szybko zamknąć temat problematycznych “hipotek” – podobnie jak kilku rynkowych rywali – na przykład PKO BP. Jednakże zakończenie “frankowej sagi” nie oznacza wcale, że przeciwko Santander Bank Polska nie będą kierowane żadne nowe roszczenia. Wręcz przeciwnie można spodziewać się wzmożonego napływu powództw dotyczących sankcji kredytu darmowego (SKD) – podobnie zresztą, jak w przypadku innych dużych banków. Zresztą wzrost liczby powództw o SKD jest już widoczny w kwartalnych raportach, które przygotowywuje Santander Bank Polska. Wystarczy zajrzeć do najnowszego takiego raportu, który dotyczy III kw. 2025 r.
We wspomnianym raporcie kwartalnym czytamy, iż “Według stanu na 30 września 2025 r. Bank był pozwany w 2778 postępowaniach dotyczących sankcji kredytu darmowego o wartości przedmiotu sporu 74 570 tys. zł. Postępowania te inicjowane są przez klientów lub podmioty, które nabywają od klientów wierzytelności i dotyczą zgodności umów o konsumenckie kredyty gotówkowe z ustawą o kredycie konsumenckim”. Warto przypomnieć, że według danych z końca 2024 roku, Santander Banku Polska dotyczyło 1727 pozwów o SKD. Widzimy bowiem szybki wzrost liczby aktywnych powództw. W skali całego roku będzie on prawdopodobnie około dwukrotny. Pozwy o SKD prawdopodobnie dotyczą również Santander Consumer Banku, ale na znacznie mniejszą skalę.
Tytułem podsumowania, a także w kontekście przyszłych roszczeń wobec Santander Banku Polska (SBP), warto poruszyć temat zapowiadanych zmian własnościowych. To prawda, że austriacka grupa bankowa Erste Group zamierza przejąć duży pakiet akcji SBP (49%). Taka transakcja zostanie prawdopodobnie sfinalizowana w 2026 r. Nie będzie ona miała jednak wpływu na roszczenia wysuwane przez klientów Kredyt Banku, Deutsche Banku Polska (w sprawach innych niż dotyczące kredytów walutowych) oraz BZ WBK/Santander Banku Polska. Nie należy się zatem obawiać, że zmiany własnościowe dotyczące Santandera wpłyną negatywnie na możliwość dochodzenia roszczeń dotyczących chociażby sankcji kredytu darmowego lub kredytów frankowych.
