Niekwestionowany lider – tak pod wieloma względami można scharakteryzować bank PKO BP. Największa suma bilansowa, najwięcej klientów, najwięcej udzielonych kredytów hipotecznych – można by wyliczać kolejne rankingi, w których wiodący krajowy bank będzie zajmował pierwsze miejsce, w dodatku ze sporą przewagą względem konkurentów takich jak na przykład Pekao, mBank, ING Bank Śląski oraz Santander Bank Polska. Publikowane przez nas wcześniej artykuły sugerują jednak, że PKO Bank Polski przoduje również w kategorii, która może być dla niego dużo mniejszym powodem do zadowolenia. Chodzi o liczbę złożonych pozwów sądowych, które dotyczą sankcji kredytu darmowego (SKD). Nasz kolejny artykuł przypomina, że różne kredyty z PKO (PKO kredyty) były przedmiotem innych sporów sądowych – na przykład dotyczących klauzul indeksacyjnych do franka szwajcarskiego. Oprócz przypomnienia kłopotów PKO BP z pozwami konsumentów, prezentujemy dodatkowo ciekawe wyroki sądowe.
Zanim jeszcze opiszemy dokładnie, w jakich sprawach kredyty z PKO Banku Polskiego (PKO kredyty) były przedmiotem postępowań sądowych, warto zwrócić uwagę na pewien aspekt. Mianowicie, obecna pozycja rynkowa PKO BP jest w pewnej mierze zasługą przejęć, których dokonała ta instytucja. Niektóre osoby mogły już zapomnieć, że największy krajowy bank w latach 2013 – 2014 przejął Nordea Bank Polska. Wspomniane przejęcie było nie tylko dość znaczącą transakcją na rodzimym rynku bankowym. Warto również pamiętać, że zakończyło się ono przejęciem przez PKO BP sporego portfela walutowych kredytów mieszkaniowych, które później zaczęły być kłopotliwe ze względu na pozwy klientów.
Na skutek opisywanego wyżej przejęcia, w bilansie PKO BP znalazły się na przykład popularne kredyty „Nordea Habitat”, który były rozliczane we frankach szwajcarskich. Między innymi dlatego należy wspomnieć o przejmowaniu niektórych konkurentów przez PKO BP. Mniejsze znaczenie miała transakcja polegająca na przejęciu SKOK-u Wesoła w 2015 r. Jednak klienci wspomnianej kasy na takich samych zasadach jak byli klienci Nordei mają prawo kierować ewentualne roszczenia związane z kredytami do PKO Banku Polskiego. Oczywiście, większość pozwów, których przedmiotem są kredyty z PKO BP (PKO kredyty) to powództwa dotyczące produktów finansowych udzielonych pod szyldem PKO Banku Polskiego.
Jeszcze do niedawna temat sporów sądowych z konsumentami w kontekście PKO BP kojarzył się głównie z problemami, jakie największemu bankowi sprawiał portfel kredytów “frankowych”. W temacie frankowiczów najwięcej mówiło się np. o pozwach grupowych klientów mBanku oraz powództwach przeciwko mocno “ufrankowionemu” Bankowi Millennium. Warto jednak pamiętać, że to PKO Bank Polski posiadał największy portfel kredytów mieszkaniowych, które były rozliczane we frankach szwajcarskich. Przykładowo, na początku 2022 roku, czołówka banków z największą wartością kredytów frankowych w bilansie wyglądała następująco:
Jednak jeżeli uwzględnimy udział kłopotliwych kredytów “frankowych” w całym portfelu kredytowym, to sytuacja dla PKO BP wyglądała dużo lepiej. Mianowcie, w I kw. 2022 r. “frankowe hipoteki” stanowiły 5,7% całego portfela kredytów w największym krajowym banku. Analogiczne wyniki z Getin Noble Banku i Millennium Banku to było odpowiednio 27,2% oraz 14,1%. Można zatem przyjąć, że kredyty “frankowe” z PKO BP (PKO kredyty CHF) generowały mniejszy ciężar finansowy i mniejsze ryzyko niż chociażby w przypadku upadłego później Getina albo Millennium Banku.
Oczywiście, ze względu na duży rozmiar swojego portfela kredytowego, PKO Bank Polski zaliczył sporo sądowych porażek z frankowiczami. Mowa również o niedawnych wyrokach z 2025 r. Przykład stanowią następujące orzeczenia, które podtrzymały nieważność umów kredytowych ze względu na klauzule abuzywne:
Naturalnie, to tylko wybrane przykłady. Raport kwartalny banku PKO PB z III kw. 2025 r. informuje, że do 30 września 2025 r. w sprawach dotyczących walutowych kredytów hipotecznych zapadło 13 259 prawomocnych wyroków, z czego większość była korzystna dla kredytobiorców. To samo źródło wskazuje, iż pod koniec III kw. 2025 r. nadal toczyło się 34 076 postępowań sądowych w sprawach dotyczących walutowych “hipotek”, o łącznej wartości przedmiotu sporu 14,158 mld zł (analogiczny wynik z 31 grudnia 2024 r. to 36 004 postępowania na kwotę 14,764 mld zł).
Warto zwrócić uwagę, że PKO BP był też pionierem w kwestii ugód z frankowiczami. Odpowiedni program ugód ruszył już w 2021 roku. Jak podaje najnowszy raport kwartalny PKO BP, do końca III kw. 2025 r. łączna liczba ugód, które zostały zawarte i rozliczone wyniosła 57,0 tys. – z czego 43,5 tys. dotyczyło ugód w postępowaniu mediacyjnym, a 13,5 tys. ugód w toku postępowań sądowych. Polityka największego krajowego banku sugeruje, że już pod koniec 2026 r. chce on być instytucją praktycznie wolną od ryzyka związanego z kredytami “frankowymi”. To nie oznacza jednak, iż kredyty z PKO BP (PKO kredyty) nie będą dla tej instytucji źródłem ryzyka.
Nawet jeśli założymy, że PKO Bank Polski wypełni swój plan i praktycznie zlikwiduje problem “frankowy” do końca 2026 roku, to nie można przyjąć, że kredyty ze wspomnianego banku (PKO kredyty) przestaną być dla niego problemem. Już we wcześniejszych artykułach zwracaliśmy uwagę, że PKO Banku Polskiego dotyczy największa liczba pozwów o sankcję kredytu darmowego (SKD). O jak dużej liczbie powództw mowa? Wspominany już kwartalny raport PKO BP informuje, iż według stanu na dzień 30 września 2025 r. przeciwko PKO BP toczyło się 6130 postępowań sądowych dotyczących sankcji kredytu darmowego. Łączną wartość przedmiotu sporu bank oszacował jako 158 mln zł. Analogiczny wynik z 31 grudnia 2024 r. to było 4214 postępowań o wartości 100 mln zł.
Podobnie jak w przypadku opisywanego wcześniej mBanku, widzimy sporą dynamikę liczby pozwów w zakresie sankcji kredytu darmowego. Raczej nie dziwi fakt, że PKO BP jest bankiem z największą liczbą toczących się postępowań o SKD. Jednak w relacji do udziału rynkowego wspomnianego banku, sytuacja wcale nie jest dla niego najgorsza. Bardziej dotkliwy kłopot z sankcją kredytu darmowego aktualnie ma chociażby wielokrotnie mniejszy Alior Bank. Mimo wszystko, nie można powiedzieć, że problem dla PKO BP dotyczący SKD jest marginalny. Tym bardziej, że zdarzają się rozstrzygnięcia korzystne dla konsumentów. Przykład może stanowić Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r.
W ramach opisywanego orzeczenia, zupełnie został zmieniony wyrok z pierwszej instancji (Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa z dnia 6 listopada 2023 r.). W drugiej instancji kredyt gotówkowy z PKO BP został bowiem uznany za darmowy dla klienta ze względu na wypełnienie przesłanek sankcji kredytu darmowego. Na jakie uchybienia banku wskazał sąd? Decydujący okazał się fakt, że PKO BP skredytował prowizję przygotowawczą. Taka praktyka jest nadal popularna na rynku – również wśród mniejszych konkurentów PKO. Kredyty z PKO BP (PKO kredyty) nie są wyjątkiem w przypadku kredytowania prowizji.
Tytułem podsumowania warto podkreślić, że PKO Bank Polski pojawia się jako strona pozwana również w innych sporach konsumenckich z bankami. Przykład stanowią sprawy dotyczące chociażby zwrotu prowizji po nadpłacie zadłużenia lub nieautoryzowanych transakcji kartami. Wiele kancelarii oferuje pomoc w pozwaniu PKO BP, ale warto skorzystać jednak z usług sprawdzonych ekspertów (np. z dobrej kancelarii prawnej Warszawa).
